«Αόρατα» 120.000 Ακίνητα των Δήμων

Οι Δήμοι με τα περισσότερα Ακίνητα

Δεν έχουν δηλωθεί ποτέ στο έντυπο Ε9, ενώ κάποια δεν έχουν καταχωρισθεί ούτε στο κτηματολόγιο.

Πάνω από το 60% της ακίνητης περιουσίας των δήμων της χώρας υπολογίζεται ότι δεν έχει δηλωθεί ποτέ στο έντυπο Ε9, ενώ υπάρχουν και δήμοι που έχουν αμελήσει να δηλώσουν ακίνητά τους ακόμη και στο κτηματολόγιο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις φορέων της αγοράς ακινήτων, από τα περίπου 195.000 μοναδικά ακίνητα που εμφανίζονται δηλωμένα από δήμους όλης της χώρας στο κτηματολόγιο (φέρουν δηλαδή μοναδικούς αριθμούς ταυτότητας ακινήτων), περίπου 120.000 είναι «αόρατα» για τη φορολογική διοίκηση.

Όμως και στις εγγραφές που έχουν γίνει στο κτηματολόγιο παρατηρούνται σοβαρά ζητήματα. Σύμφωνα με ανάλυση που πραγματοποίησε η εξειδικευμένη εταιρεία BluPeak Estate Analytics, με βάση το συγκεντρωτικό αρχείο κτηματολογίου ανά δήμο, σε 56 από τους 332 δήμους της χώρας δεν εμφανίζεται συμπληρωμένο συνολικό πλήθος εγγραφών (ακινήτων και δικαιωμάτων επ’ αυτών), ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι εγγραφές Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) είναι μηδενικές. Σύμφωνα με τον κ. Βασίλη Ηλιόπουλο, ιδρυτή της εταιρείας, «αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο διοικητικό ερώτημα. Πρόκειται πιθανότατα για δήμους χωρίς καταγεγραμμένα δικαιώματα ή για δήμους των οποίων η περιουσία δεν έχει αποτυπωθεί επαρκώς στο διαθέσιμο μητρώο». Επιπλέον, εκτός από δήμους που εμφανίζουν χιλιάδες δικαιώματα στο κτηματολόγιο, αλλά πολύ μικρότερο αριθμό ακινήτων στο Ε9, συμβαίνει και το αντίθετο, δηλαδή δήμοι που έχουν δηλώσεις στο Ε9, χωρίς αντίστοιχη εικόνα στο κτηματολόγιο. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου οι ίδιες οι υπηρεσίες ενός δήμου δεν διαθέτουν κοινή βάση δεδομένων για την περιουσία που διαχειρίζονται.

Οι Δήμοι με τα περισσότερα Ακίνητα

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Κατ’ αρχάς, τα ακίνητα αυτά δεν μπορούν να αξιοποιηθούν ή να ενταχθούν σε προγράμματα χρηματοδότησης (π.χ. ΕΣΠΑ κ.τ.λ.) για την ανακατασκευή ή την ενεργειακή αναβάθμισή τους. Παράλληλα ελλοχεύει ο κίνδυνος καταλογισμού προστίμων εκπρόθεσμης δήλωσης, όταν τελικά αυτή γίνει, π.χ. γιατί το ακίνητο πρόκειται να εκμισθωθεί προς εκμετάλλευση και επομένως πρέπει να είναι και δηλωμένο, καθώς σε αντίθετη περίπτωση ο δήμος δεν θα μπορεί να εισπράξει νόμιμα ενοίκια ή να εκδώσει τα απαραίτητα φορολογικά έγγραφα.

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι πολίτες θα κληθούν να δηλώσουν εκ νέου όλη την ακίνητη περιουσία τους στο νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΜΙΔΑ), αλλά και να προβούν σε τυχόν διορθώσεις των δηλωμένων στοιχείων μεταξύ του Ε9 και του κτηματολογίου και να δηλώσουν και τη χρήση ανά ακίνητο (π.χ. ιδιοκατοικούμενο, κενό, εκμισθούμενο κ.τ.λ.), η δημοτική και συνολικά η δημόσια περιουσία βρίσκονται επί δεκαετίες σε ένα καθεστώς αδιαφάνειας, αχρησίας, αδιαφορίας και εγκατάλειψης.

Σύμφωνα με την ανάλυση της BluPeak Estate Analytics, από κάθε 100 δημοτικά ακίνητα, μόλις 25 μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα. Αλλα 40 απαιτούν τεχνική, διοικητική ή νομική ωρίμανση, ενώ 35 εμφανίζουν σοβαρές εκκρεμότητες, ελλιπή στοιχεία ή περιορισμούς αξιοποίησης. Το συμπέρασμα είναι σαφές. Η ύπαρξη ενός ακινήτου δεν σημαίνει ότι είναι διαθέσιμο, καθαρό, ώριμο ή αξιοποιήσιμο.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εικόνα των δήμων με το μεγαλύτερο πλήθος καταγραφών. Ο Δήμος Γρεβενών εμφανίζει 10.960 εγγραφές, ο Δήμος Μετεώρων 9.849, ο Δήμος Κιλκίς 9.577, ο Δήμος Αγρινίου 8.414 και ο Δήμος Τρικκαίων 7.428. Ο λόγος που δήμοι της περιφέρειας, και δη κυρίως της Θεσσαλίας και της Δυτικής Μακεδονίας, εμφανίζουν τους υψηλότερους αριθμούς, έναντι των δήμων στα μεγάλα αστικά κέντρα, οφείλεται στην ύπαρξη πολλών αγροτεμαχίων. Παράλληλα, η έρευνα της BluPeak δείχνει ότι 126 δήμοι εμφανίζουν πάνω από 1.000 εγγραφές στο κτηματολόγιο, ενώ 54 δήμοι εμφανίζουν πάνω από 2.500 εγγραφές. Αυτό ακριβώς το «γκρίζο» καθεστώς επιτρέπει και την εμφάνιση φαινομένων κακοδιαχείρισης. Σύμφωνα με την BluPeak, «στη Λυκόβρυση – Πεύκη τοπικές αναφορές και πολιτικές καταγγελίες έχουν θέσει ζήτημα για δημοτικό ακίνητο που λειτουργούσε ως κατάστημα εστίασης, με ερωτήματα για την καταβολή μισθωμάτων και τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση του Αγρινίου. Εκεί, το παλαιό νοσοκομείο αποτελεί ένα μεγάλο συγκρότημα δώδεκα κτιρίων, σε οικοδομικό τετράγωνο 17,6 στρεμμάτων, μέσα στον αστικό ιστό. Σύμφωνα με επίσημη περιγραφή έργου της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, μετά τη μεταφορά των υπηρεσιών υγείας στο νέο νοσηλευτικό ίδρυμα, οι παλαιές υποδομές οδηγήθηκαν σε εγκατάλειψη και λεηλασία».

Στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που ψηφίστηκε πριν από μερικές ημέρες, οι δήμοι εξασφάλισαν την επιβολή υψηλότερων δημοτικών τελών στα ακίνητα των δημοτών τους. Παράλληλα, όμως, προβλέπονται και διατάξεις (άρθρα 546 και 547) που προβλέπουν ότι οι δήμοι οφείλουν να διατηρούν, να προστατεύουν, να διαχειρίζονται και να αξιοποιούν την περιουσία τους με επιμελή και αποδοτικό τρόπο. Ετσι, όλα τα ακίνητα, κινητά και λοιπά περιουσιακά στοιχεία καταγράφονται υποχρεωτικά στα βιβλία τους, ενώ οι δήμοι υποχρεούνται να καταρτίζουν πρόγραμμα διαχείρισης και αξιοποίησης της περιουσίας τους.

Νίκος Ρουσάνογλου στην Καθημερινή

Διαβάστε Επίσης

Τα Νέα Σχέδια για τη Δημόσια Περιουσία

Η Διαχείριση της Δημόσιας Περιουσίας Μέσω Ενός Κώδικα Δεοντολογίας

Ο Ρόλος της Δημόσιας Περιουσίας στη Στεγαστική Κρίση